ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ
Απαραίτητο στοιχείο κατά την
ορειβασία, είναι και η γνώση του προσανατολισμού.
Σ' αυτό το άρθρο, θα ασχοληθούμε με τον πρακτικό
προσανατολισμό σε περίπτωση επιβίωσης και όχι,
στον τεχνικό προσανατολισμό με τη χρήση
σύγχρονων, αλλά και πολλές φορές πολύπλοκων και
πανάκριβων συστημάτων.
Εφόδια αναγκαία για κάποιον που ασχολείται
συστηματικά με την πεζοπορία ή ορειβασία, είναι ο
χάρτης και η πυξίδα. Η συνδυασμένη χρήση αυτών,
μας επιτρέπει την σωστή χάραξη και εκτέλεση μιας
διαδρομής.
Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά
τη χρήση αυτών.
Η πυξίδα αποτελείται ή από ένα δίσκο που
φέρει πάνω του ένα βέλος που συμβολίζει το Βορρά
και τα διεθνή γράμματα S που
σημαίνει Νότος ( από το αγγλικό SOUTH ), Ε που σημαίνει Ανατολή ( από το αγγλικό
EAST ), και W που σημαίνει Δύση ( από το αγγλικό WEST ), ή
από μία βελόνη κινούμενη σε άξονα όπως επίσης
κινείται και ο δίσκος, πλήν όμως τα στοιχεία που
προανέφερα βρίσκονται χαραγμένα στην ακίνητη
βάση της πυξίδας.
΄Αλλοι κατασκευαστές
σημειώνουν το Βορρά με το γράμμα Ν (από το αγγλικό
NORTH ), άλλοι πάλι με βέλος.
Η βάση της πυξίδας
αποτελείται από ένα κύκλο χαραγμένο σε 360 μοίρες.
Το 0 και το 360 ταυτίζονται με το Βορρά. Υπ' όψιν
όμως άτι όλες οι πυξίδες χειρός, πλην των
γυροσκοπικών που έχουν τα πλοία και τα αεροπλάνα,
δείχνουν τον μαγνητικό και όχι τον πραγματικό
γήϊνo Βορρά. Οπότε χρήση πυξίδας με χάρτη
ακριβείας, απαιτεί την γνώση της αποκλίσεως σε
μοίρες του μαγνητικού από τον πραγματικό Βορρά.
Τέτοιους χάρτες
λεπτομερείς, εκδίδει το Υ Ε.Ν. (Υπουργείο
Εμπορικής Ναυτιλίας ) σε συνεργασία με το
αντίστοιχο Βρετανικό Γ.Ε.Ν. το οποίο βγάζει τους
πιο αξιόπιστους χάρτες για χρήση, παγκοσμίως.
Η χρήση τώρα περιλαμβάνει
τα εξής βήματα:
1ον τοποθετούμε το χάρτη
επί του εδάφους με τα στοιχεία προσανατολισμού
που φέρει ο κάθε χάρτης, ταυτισμένα κατά φορά με
τα πραγματικά. Πάνω στο χάρτη βρίσκουμε το σημείο
που βρισκόμαστε, π. χ. Κοζάνη και έχουμε θέσει για
πορεία τη διαδρομή Κοζάνη Πτολεμαίδα.
Βλέπουμε πάνω στο χάρτη άτι
η ευθεία που ενώνει τις δύο πόλεις, έχει τη
διεύθυνση 334 μοίρες.
Κρατώντας την πυξίδα στα
χέρια μας και θέτοντας εμπρός μας το σημείο 334
(Ο.Δ.) βαδίζουμε προς αυτό ώστε σε κάποιο χρόνο να
συναντήσουμε την Πτολεμαίδα.
Φυσικά αποκλίσεις από την
πορεία μας λόγω φυσικών εμποδίων ( χαράδρες,
ποτάμια κ.λ.π. ), μπορεί να υπάρξουν, εμείς όμως με
γνώμονα τα προηγούμενα στοιχεία που
προαναφέραμε, κάνουμε διόρθωση πορείας και
επανερχόμαστε στην ευθεία που είχαμε χαράξει.
Αυτός είναι ο πιο απλός
τρόπος πορείας με χρήση απλών βοηθητικών μέσων.
Τυχαίνει όμως, να μην
είμαστε εφοδιασμένοι με χάρτη και πυξίδα. Τότε
αναγκαστικά προσανατολιζόμαστε από διάφορα
στοιχεία φυσικά ή τεχνικά.
Φυσικά στοιχεία είναι η
Σελήνη. Αν η Σελήνη ανατείλει πριν από τη δύση του
ήλιου, η λαμπερή της πλευρά είναι προς τα δυτικά.
Αν η Σελήνη φανεί μετά τα
μεσάνυχτα, η φωτεινή άκρη είναι προς τα
ανατολικά. Αυτό είναι ευκολονόητο και σημαίνει ότι η Σελήνη είναι δείγμα κατατοπιστικό της
γραμμής ανατολής - δύσης κατά τη διάρκεια της
νύχτας.
Άλλο στοιχείο είναι η κλίση
που παρουσιάζουν τα δέντρα προς το Νότο, δείγμα
φυσικής τους προστασίας από τον ψυχρό Βορρά.
Επίσης βρύα ή λειχήνες που
φύονται σε μια πλευρά των δέντρων, μαρτυρούν την
έλλειψη ηλιακού φωτός και την ένδειξη σκοτεινής
πλευράς δηλαδή του Βορρά.
Οι φωλιές των μυρμηγκιών το
ανάχωμά τους είναι υψωμένο προς το Βορρά.
Επίσης όταν φυσά ζεστός
αέρας και βρέχει, έχοντας στο πρόσωπά μας κάντρα
τη βροχή, βλέπουμε το Νότο.
Στα πολύ ψηλά βράχια, το
ανατολικό και το νοτιοδυτικά τμήμα τους, είναι
ασπριδερό, ενώ το βορινό σκούρο με υγρασία.
Τεχνικά στοιχεία είναι τα
ιερά των εκκλησιών που βλέπουν πάντα την ανατολή,
τα νεκροταφεία όπου ο επιμέτωπος σταυρός αποτελεί
ένδειξη της δύσης και το επιπόδιον του
μνήματας δείχνει την ανατολή.
Αυτές είναι οι ενέργειες
και οι γνώσεις σε περίπτωση ανάγκης, για να
βρούμε την πορεία μας και να τερματίσουμε τη
διαδρομή μας με ασφάλεια και τερματισμό στο
σωστό σημείο. |
